Roeselaarse kajakvaarders: Blauwalgen op het kanaal

Blauwalgen

Blauwalgen op het kanaal: wat betekent dit voor ons als kajakclub?

UPDATE 19/7/2019: 

Vrijdag 19/7/2019  hebben we het nieuws ontvangen dat er een volledig verbod is voor recreatie op het kanaal Roeselare - Ooigem door de aanwezigheid van de blauwalgen. Wij zijn volop bezig met het plannen van trainingen op locatie zowel voor polo als voor afstand. Wij doen navraag bij het zwembad van Izegem voor de polo trainingen en wij kunnen opnieuw gebruik maken van de Kortrijkse Kajakclub voor het afstandsvaren.

Om alles wat vlotter te laten verlopen vragen wij om jullie in te schrijven voor de trainingen in Kortrijk via de app Twizzit voor de woensdagmorgen. Indien het niet lukt geef gerust een seintje dan kunnen wij uw aanwezigheid bevestigen.
Via de TWIZZIT app kan je jezelf aanwezig of afwezig zetten voor de komende trainingen:- Log in met je Twizzit account- Ga naar "Aanwezigheden"- Klik op het grijze vakje naast "Training in Kortrijk" (24/7)- Verander je status naar "Aanwezig" (groen)
We zullen jullie wekelijks op de hoogte houden betreft de trainingen en eventuele veranderingen.


Algemene Info

Zoals jullie al weten, worden we ook dit jaar geconfronteerd met blauwalgen op het kanaal Roeselare-Leie. Dit zal jammer genoeg terug een impact hebben op onze werking, want jullie gezondheid komt op de eerste plaats en daar willen we geen risico's nemen. 

Wil dat zeggen dat onze werking helemaal zal stilvallen? Zeker en vast niet! Storm krijgt de Roeselaarse Kajakvaarders niet klein en ook wat blauwalgen betreft, blijven we niet bij de pakken zitten. Op basis van het advies van de Vlaamse Waterweg, de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM) en onze kajakfederatie (VKKF), hebben we gekeken hoe we hier het best mee omgaan. Een woordje uitleg:

1. Wat zijn blauwalgen en wat zijn de risico's?

Blauwalgen zijn eigenlijk geen algen, maar bacteriën (wetenschappelijke naam = cyanobacteriën). Wat ze wel met algen gemeen hebben, is dat ze aan fotosynthese doen. Er zijn verschillende soorten, die niet allemaal giftig zijn, maar een groot deel is dat wel. Drijvend aan het wateroppervlak vormt blauwalgenbloei een blauwgroene, soms roodbruine, olieachtige laag op het water. Als die laag op het water dikker en denser wordt, sterven de blauwalgen af en komen er giftige stoffen vrij die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier.

  • Via de mond, via de huid en bij inademing kunnen er bijhorende gezondheidsklachten ontstaan zoals diarree en braken, irritatie van de ogen, oren en huid en hoofdpijn, luchtwegklachten, allergische reacties en astma.
  • Toxines die aanwezig zijn in kleine waterdruppeltjes (aerosolen), kunnen ook via de luchtwegen opgenomen worden. Hierdoor lopen niet alleen zwemmers, maar ook sporters op of aan het water (zoals kajakkers) een potentieel risico.

Meer info kan je vinden op de website van de VMM

2. Wat hebben we als club al ondernomen hierrond?

Tot dit jaar was er vanuit de overheid nog geen duidelijk kader voor het omgaan met blauwalgen op waterlopen die geen recreatiewater zijn, zoals het kanaal Roeselare-Leie waarop wij varen. Om alle risico's te vermijden, werd er vorig jaar dan ook telkens een algemeen recreatieverbod ingesteld bij aanwezigheid van blauwalgen, wat een grote impact had op de werking van heel wat watersportclubs. 

Op basis van navraag die we zelf al gedaan hadden en regelgeving die we in andere landen (bv. Nederland) toegepast zagen, leek ons de reactie van vorig jaar te zwart-wit. In samenwerking met onze kajakfederatie hebben we dan ook gevraagd aan de bevoegde instanties om een beter gefundeerd afwegingskader uit te werken.

Men is hier op ingegaan en tijdens de uitwerking van dit afwegingskader zijn ook wij als watersportclub en de verschillende watersportfederaties beluisterd om feedback te geven over wat belangrijk is voor onze werking. Eind juni werd dan een afwegingskader specifiek voor blauwalgen in andere waterlopen dan zwem- en recreatiewateren voorgesteld en goedgekeurd door de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW). 

De richtlijnen hierin zijn nog steeds streng, maar gelukkig al een stuk genuanceerder dan vorig jaar. Zo wordt er niet meer gewerkt met een geheel verbod op een waterloop met blauwalgen, maar is er een plaatselijk verbodin de buurt van de drijflaag. Vandaar dat er momenteel enkel een recreatieverbod is tussen de Sasbrug (3e brug) en de Centrumbrug (4e brug) in Izegem en niet op het gehele kanaal. Ook wordt in de conclusie aangegeven dat het kader in de toekomst nog bijgestuurd kan worden op basis van verder onderzoek.

3. Wat zijn momenteel de richtlijnen en regels voor blauwalgen?

In het afwegingskader staat volgend advies:

"Indien op bevaarbare, onbevaarbare waterlopen of openbare vijvers een blauwalgenbloei (drijflaag) wordt vastgesteld, wordt door de betrokken burgemeester of gouverneur binnen een straal van 100m van deze drijflaag een zwem-, recreatie- en captatieverbod (voor landbouwdoelen) ingesteld."

Deze straal van 100 m rond een drijflaag is een voorzichtige maatregel omdat er momenteel heel weinig geweten is over de concentratie aan giftige stoffen in de buurt van een drijflaag. De veiligheidsafstand van 100 m moet dus verder geëvalueerd worden, want de kans is groot dat deze te streng is. Normaal wordt hier dit jaar nog verder onderzoek rond opgestart.

4. Wat is ons plan van aanpak voor de werking van onze kajakclub?

  • We proberen zoveel mogelijk de kajakactiviteiten bij ons op het kanaal te laten doorgaan. Als er een plaatselijk verbod is, bekijken we hoe we 
    toch nog kunnen trainen op de stukken van het kanaal waar geen recreatieverbod is. Waar nodig kunnen we een kleine verplaatsing maken met de minibussen en aanhangwagens om wat verder op het kanaal te gaan varen.
  • Als trainen op het kanaal praktisch niet meer haalbaar is, kunnen we net als vorig jaar terecht bij bevriende kajakclubs in de buurt. We proberen dit wel te beperken tot een minimum, want we beseffen dat dit een niet te onderschatten impact heeft naar logistiek en extra tijd.
  • Verder blijven onze maatregelen van de vorige jaren gelden:
    • We blijven altijd uit de buurt van drijflagen, ook als er nog geen recreatieverbod is
    • Er wordt niet gezwommen als er blauwalgen in het water zitten
    • We raden aan om telkens goed te douchen na training
    • Met de jongste vaarders vermijden we zoveel mogelijk contact met de blauwalgen

We hopen jullie hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hebben jullie nog vragen? Neem dan gerust contact op met Hartwin Ghekiere.

Alvast bedankt om samen met ons de nodige maatregelen overal en altijd toe te passen!

Het RKV-bestuur